روش های پرورش خلاقیت

در عصر حاضر که شاهد پیشرفت سریع تکنولوژی هستیم، نیاز کارمندان برای داشتن خلاقیت افزایش پیدا کرده است. اینکه بعضی شرکت های چند ملیتی مثل گوگل هم برنامه ی خاصی به نام "برنامه یا سیاست ۲۰ درصدی" برگزار می کنند که در آن توسعه دهندگان گوگل ۲۰ درصد از ساعت کاریشان را به پروژه های جانبی می پردازند، گواه همین مطلب است. این تلاشی است در جهت اینکه به کارمندان زمان و فضایی دهند که خلاقانه فکر کنند. براستی که این سیاست نتیجه عالی به همراه داشت و باعث بوجود آمدن برخی از بهترین خدمات و محصولات گوگل شد (مثل Google News).

بعضی از شما ممکن است تصور کنید که خلاقیت بیشتر خصیصه ای ذاتی است، تا چیزی که بتوان آن را یاد گرفت و پرورش داد. شاید اینطور باشد، اما بدون ایجاد محیطی مساعد برای ابراز خلاقیت، چطور می توان انتظار داشت ایده هایی جالب از کارمندانی خلاق  ببینیم؟ این دقیقاً عنوانی ست که در این مطلب درباره آن بحث خواهیم کرد، تا به شما راه هایی را نشان دهیم که با بکارگیری آن در محل کار می توانید کارمندان را به خلاقیت در کارشان تشویق کنید.

  1. پاداش دادن به خلاقیت

اگر میخواهید کارمندان را ترغیب به فکر کردن خارج از چهارچوب کنید، لازم است که آنها را با پاداش هایی تشویق کنید. بعلاوه، پیشنهادات باید جدی گرفته شوند تا کارمندان تمایل به یافتن راه های خلاقانه تری برای بهبود محیط کار پیدا کنند. در غیر اینصورت، هر کسی فکر می کند این اتلاف وقت است که خودشان را برای طرح ایده های خلاقانه ای به زحمت بیاندازند که قرار نیست هیچگاه عملی شوند.

برای شروع کار می توانید اهدافی را برای کارمندان تعیین کنید تا به راه هایی برای کارآمد تر کردن فرآیند های کاری شان فکر کنند. شاید بتوان هر کارمند را موظف به ارائه یک پیشنهاد در آخر هر هفته کرد، و بررسی کنید کدام ایده از همه بهتر است. این پروسه با پاداشی برای کارمند مربوطه، و سپس با پیاده سازی آن پیش خواهد رفت. پاداش می تواند مالی باشد، یا می تواند غیر مالی باشد مثل به رسمیت شناختن توسط سازمان از طریق اعلام برنده به سایرین.

  1. ایجاد حس گمنامی و محرمانگی

کارمندان شما ممکن است به خلاق بودن تشویق شده باشند، اما رسانه ای که بتوانند ایده های شگفت انگیزشان را به اعلام برساند نداشته باشند. درحالیکه برخی از آنها می توانند با مدیریت درباره پیشنهاداتی که در ذهن دارند صحبت کنند، برخی دیگر ممکن است بسیار خجالتی باشند و هرگز نتوانند این کار را بکنند. فراهم کردن یک صندوق پیشنهادات یا مشابه آن به این کارمندان حس گمنامی و محرمانه بودنی که دنبالش هستند را می دهد، درنتیجه آن روحیه خلاقیتی که تمایل دارید به عنوان بخشی از فرهنگ سازمانی جا بیاندازید القا می کند.

از طرف دیگر، برخی از ایده های خلاقانه از جلسات طوفان مغزی (brainstorming)  بیرون می آید که در آن گروهی از افراد درباره راهکار های احتمالی یک مشکل به بحث و گفتگو می پردازند. داشتن چنین کانال خصوصی ای برای خلق ایده توسط کارمندان، می تواند فرآیند خلاقیت را به تاخیر بیندازد. علاوه بر این، آن افرادی که ایده های موثر ارائه می دهند شناخته نشده، و آن شناسایی که دوست دارند به دست نخواهند آورد. برای همین عاقلانه است که یک توازنی بین رسانه های عمومی و خصوصی برای ارائه پیشنهادات کارمندان برقرار شود.

  1. ایجاد تیم های نوآوری

خلاقیت یک فرآیند خودبخودی است؛ ایده ها از یک نبوغ آنی پدید می آیند. روش سیستماتیک تر برای ترویج خلاقیت در محل کار، ایجاد تیم های نوآوری است. هر تیم موظف می شود که ایده هایی در جهت بهبود فرآیند های کاری از جنبه ای خاص پیشنهاد دهد. مهلت مشخصی هم به تیم ها داده می شود تا ایده هایشان را در آن محدوده زمانی خاص ارائه دهند و در صورت برتری پاداشی دریافت کنند. این پروسه وقتی بخوبی انجام شود، این پیام را برای همه کارکنان دارد که شرکت به خلاقیت در کار به شدت بها می دهد.

  1. پشتیبانی کردن از خلاقیت

کارمندان ممکن است به این علت تمایلی به ریسک کردن نداشته باشند که نمی دانند سازمان از خلاقیتشان حمایت می کند یا نه. اینجاست که شما باید سازمانتان را در جهت درست هدایت کنید و نشان دهید که خلاقیت به شدت برایتان ارزشمند است. این دیگر به این مربوط است که شما تا چه اندازه در مقابل ایده های کارمندانتان پذیرا و شنوا هستید، و چگونه می خواهید قصدتان برای تبدیل شدن به شرکتی خلاق تر را عملی کنید.

یک علتی که کارمندان خارج از چهارچوب فکر نمی کنند یا راهکار هایی که با آنچه همیشه استفاده می شود متفاوت است ارائه نمی دهند اینست که از پیامد های اشتباه مرتکب شدن می ترسند. ریسک کردن باید تشویق شود، و به عنوان یک امر متداول در سازمان دیده شود. ایجاد و توسعه یک فرهنگ خلاق زمان می برد، اما با تبدیل شدن مدیریت به شخصی که در مقابل پیشنهادات کارمندان روشنفکر تر بوده و کمتر قضاوت می کند شروع می شود.

  1. ایجاد تنوع میان کارمندان

اگر همه مثل هم فکر کنند پس ایده های گوناگون چگونه رد و بدل می شود؟ کارمندانی با قابلیت ها، تجارب و پیشینه های مشابه هم، یک محیط کاری همگن را بوجود می آورند. شاید داشتن چنین تجانسی بین همکاران پیوند و تعامل تیمی را تسهیل ببخشد، اما وقتی صحبت از خلاقیت در محیط کار می شود، یک جمعیت یکسان و موافق، فضای کمتری برای خلق ایده فراهم می کند.

بجای پیش نیاز های سفت و سخت برای استخدام، بهتر است در معیار و ضوابطتان تجدید نظر کنید. کارکنانی با دانش و تجربه های کاری گوناگون و متفاوت استخدام کنید و اجازه دهید خودشان با هم در پروژه ها و رویداد های شرکت جفت شوند. سعی کنید برای کارمندان با پروفایل های غیریکسان موقعیت های غیر رسمی ایجاد کنید تا بتوانند دیدگاه هایشان را با هم به اشتراک بگذارند و تبادل نظر کنند.

  1. محیط کاری مثبت

گاهی اوقات یک طرز فکر خیلی جدی و خشک مانع بروز خلاقیت می شود. کمی خوش بودن در حال انجام کار موجب می شود فرد ریلکس باشد و ایده های عالی به ذهنش برسد. واضح است که یک محیط کاری استرس زا و افسرده از شخص این امکان را می گیرد که بتواند به متفاوت انجام دادن کارها فکر کند.

مطالعات روانشناسی نشان می دهد که مود مثبت داشتن موجب بروز خلاقیت می شود. مود مثبت به ما انعطاف پذیری بیشتری در فکر کردن می دهد، چرا که جنبه فکری بازتری خواهیم داشت، روشنفکر تر خواهیم بود و تمایلمان برای یافتن راهکار های متفاوت بیشتر می شود. دانستن چنین یافته هایی، و همراه کردن خوشی در فعالیت های کار گروهی، عامل مهمی در ایجاد خلاقیت در محیط کاری است.

از نظر شما خلاقیت کارکنان چه دستاوردهایی را برای شرکت به همراه دارد؟

امید است خواندن این مطلب به شما کمک کند که هرچه بیشتر بتوانید فرهنگ پرورش خلاقیت را در میان کارمندان خود ایجاد کنید.