اینترنت اشیا

اینترنت اشیا (IoT) به هر دستگاه فیزیکی اشاره دارد که قادر است با یک شناسه‌ی منحصربه‌فرد (uids) در یک شبکه، به تبادل اطلاعات بپردازد (بدون تعامل انسان). اشیا در اینترنت اشیا می‌تواند یک زیست‌تراشه در بدن حیوانات مزرعه برای شناسایی، دستگاه قهوه ساز هوشمند و یا سنسوری در خودرو باشد که در صورت کم باد شدن لاستیک خودرو به راننده هشدار دهد. ایده اضافه کردن حس‌گر به اشیا از موضوعات مهم موردبحث در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ بود (البته برخی از پروژه‌ها قبل‌تر شروع‌شده بود اما به دلیل اینکه تکنولوژی هنوز آماده نبود پروژه‌ها به‌کندی پیش می‌رفتند). مفهوم اینترنت اشیا همراه با فراگیر شدن اینترنت بی‌سیم رشد کرد و از آن زمان سازمان‌ها به‌طور فزاینده‌ای، در انواع مختلف صنایع برای عملکرد بهتر، درک بهتر مشتریان و ارائه خدمات جامع‌تر، تصمیم‌گیری راحت‌تر افزایش ارزش کسب‌وکار از اینترنت اشیا استفاده می‌کنند. اینترنت اشیا مفهوم این‌که فن‌آوری می‌تواند علاوه بر اینکه ابزاری برای توسعه کسب‌وکار باشد ابزاری برای مصرف شخصی نیز باشد را ارائه کرد.

بر اساس پیش‌بینی موسسه‌ی گارتنر، در سال ۲۰۱۷ میلادی، حدود هشت میلیارد و چهارصد میلیون وسیله به اینترنت متصل بودند. عددی که نسبت به سال قبل خود، حدود ۳۰ درصد افزایش یافته بود و احتمالاً این عدد تا سال ۲۰۲۰ به بیست میلیارد و چهارصد میلیون دستگاه می‌رسد.

اکوسیستم IoT از دستگاه‌هایی تشکیل شده است که در آن‌ها پردازنده‌، حسگر و سخت‌افزارهای ارتباطی برای جمع‌آوری، ارسال و آنالیز داده‌ به‌کاررفته است. IoT داده‌هایی که از محیط خود جمع‌آوری کردند بااتصال به دروازه اینترنت با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند و گاهی اوقات بر اساس اطلاعاتی که از یکدیگر می‌گیرند، اقدام می‌کنند. این دستگاه‌ها اغلب کارها را بدون مداخله انسان انجام می‌دهند. اینترنت اشیا دارای پتانسیل ایجاد تغییرات اساسی درروش تعامل انسان با محیط اطرافش است. توانایی نظارت و مدیریت، بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌ها و فرآیندها، این امکان را فراهم می‌آورد که تصمیم‌گیری‌هایی که مبتنی بر داده و اطلاعات است وارد مرحله جدیدی شود. هدف کلی اینترنت اشیا بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها است.

اینترنت اشیا در حوزه‌ها و صنایع مختلفی کاربرد دارد در زیر برخی از این حوزه‌ها را بررسی می‌کنیم.

سلامتی

هم‌اکنون بسیاری از مردم  IoTهای پوشیدنی برای نظارت بر ورزش، خواب و دیگر عادات سلامتی استفاده می‌کنند. دستگاه‌های پایش بیمار، سوابق الکترونیکی و سایر لوازم جانبی در بیمارستان مانند سنسورهایی که میزان دما و رطوبت را به‌صورت خودکار تنظیم می‌کنند از دیگر کاربردهای اینترنت اشیا هستند. آمارها نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۲۰ سهم مربوط به اینترنت اشیا در پزشکی به ۱۱۷ میلیارد دلار خواهد رسید.شرکت‌های زیادی نیز با تجهیز کردن کارگران به IoT های پوشیدنی می‌توانند از محل استقرار و فعالیت و در معرض مواد شیمیایی نبودن نیروی انسانی خود اطمینان حاصل کنند.

خانه‌ها

برخی از کاربردهای اینترنت اشیا در خانه‌ها به شرح زیر است.

مدیریت انرژی: ترموستات‌ها و حس‌گرهایی که رفتارها را بررسی و بهترین دما را برای خانه‌ها فراهم می‌کنند.

امنیت و ایمنی: جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از دوربین‌ و حس‌گرها، آنالیز داده و هشدار به کاربر در مواقعی که نیاز است.

انجام امور خانه: لوازم برقی هوشمند می‌توانند به‌طور مستقل (بدون دخالت انسان) عمل کنند تا کارهایی مانند درست کردن قهوه، خورد کردن غذا، جاروبرقی کشیدن را به‌صورت خودکار و بر اساس آنالیز رفتارهای انسانی انجام دهند.

 برای مثال یک IoT می‌تواند با بررسی الگوهای مصرف روزانه و تعیین اولویت‌ها خانواده در مواقعی که لازم است به‌صورت خودکار غذاهای موردنیاز را سفارش دهد.

شرکت‌ها و خرده‌فروشی‌ها

برخی از کاربردهای اینترنت اشیا در شرکت‌ها و خرده فروشی‌ها به شرح زیر است.

مدیریت انرژی و محیط‌زیست: وسایل گرمایشی و سرمایشی هوشمند به‌طور خودکار دما را تنظیم و در صورت خالی بودن دفتر از اتلاف انرژی جلوگیری می‌کنند.

امنیت ساختمان: دوربین، یک سیستم هوشمند می‌تواند به‌طور خودکار الگوهای غیرعادی را در ویدئو شناسایی و داده‌ها را فوراً برای مقامات رسمی ارسال کند. چنین سیستم‌های امنیتی می‌توانند باعث کاهش هزینه، خطاهای انسانی شود.

بهبود عملکرد کارمندان: اندازه‌گیری و کنترل، استخراج داده و انجام کارهای روتین باعث بهبود عملکرد کارمندان می‌شود. 

تولیدات

صنعت تولید بیش‌ترین سود را از IoT کسب کرده است. سنسورهای جمع‌آوری داده در قفسه‌های کارخانه یا قفسه‌های انبار می‌توانند مشکلات احتمالی را با مسئول مربوطه به اشتراک بگذارند. با IoT، تولیدکنندگان می‌توانند یک برنامه جامع برای بهینه‌سازی عملیات، تعمیر و نگهداری، کنترل موجودی انبار، بهداشت و ایمنی و فرآیند تولید داشته باشند. طبق پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۰ سرمایه‌گذاری بر روی اینترنت اشیا در حوزه صنایع به ۲ میلیارد دلار خواهد رسید.

وسایل نقلیه

اینترنت اشیا تأثیرات گسترده‌ای بر روی موضوع چگونگی استفاده خودروها، ماشین‌ها، قطارها، کامیون وحتی هواپیما خواهد داشت. تأثیر IoT بر عملکرد، طراحی و سرویس‌دهی وسایل نقلیه غیرقابل‌انکار است. برای مثال نصب IoT برای بررسی و نظارت سلامت وسایل نقلیه و اعلام هشدار در صورت بروز اختلال و یا دزدی، طراحی ماشین‌های Self-driving، اعلام میزان ترافیک و فراهم کردن سرگرمی برای ایجاد تجربه خوب برای مسافر و … میسر است. بر اساس پیش‌بینی موسسه گارتنر تا سال ۲۰۲۰ بیش از ۲۵۰ میلیون خودرو به اینترنت متصل خواهند شد.

انرژی

کنتورهای هوشمند نه‌تنها به‌طور خودکار داده‌ها را جمع‌آوری می‌کند بلکه این امکان را فراهم می‌آورند که با تجزیه‌وتحلیل میزان استفاده از انرژی به مدل‌سازی پیش‌گویانه‌ای برای زمان‌بندی استفاده از انرژی کارآمد برسند و مصرف انرژی را بهینه سازند.

شهرها

مفهوم شهرهای هوشمند با تکامل حوزه‌هایی که پیش‌تر گفتیم، در حال تبدیل شدن به یک واقعیت است خدمات شهرهای هوشمند مانند بیمارستان‌های هوشمند، ساختمان‌های هوشمند، شبکه‌های پارکینگ هوشمند،کارخانه‌های هوشمند و … در حال شکل‌گیری است. با توسعه حس‌گرها، دوربین‌های امنیتی، چراغ‌های کنترل ترافیک در سطح شهر و اتصال آن‌ها به یکدیگر اطلاعات جامعی برای آنالیز رفتار انسان در شهر به دست می‌آید که برنامه ریزان شهری بر اساس آن می‌توانند شهری سالم و پویا برای شهروندان (نه ماشین)‌ بسازند.

صنعت مخابرات به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر اینترنت اشیا قرارگرفته است چرا که با گسترش آن، نیاز افراد به یک اتصال قابل‌اعتماد هرروز بیشتر می‌شود. شرکت داده‌پردازی رسپینا با تجهیز کردن شرکت و سازمان‌ها به اینترنت پایدار و قابل‌اعتماد از طریق سرویس پهنای باند اختصاصی خود و ارائه سرویس وای فای عمومی (Public Wifi) در راه رسیدن به شهر هوشمند قدم مؤثری برداشته است.