وی پی ان یکی از ابزارهایی است که بسیاری از کاربران برای افزایش حریم خصوصی و امنیت هنگام استفاده از اینترنت، سراغ آن می‌روند؛ اما روشن کردن vpn به این معنا نیست که تمام فعالیت‌های شما در اینترنت برای همیشه از دید دیگران پنهان میمانند. این سرویس با تغییر مسیر ترافیک، رمزنگاری داده‌ها و مخفی کردن IP واقعی، بخش مهمی از اطلاعات شما را محافظت می‌کند؛ در عین حال محدودیت‌هایی هم دارد. در ادامه بررسی می‌کنیم وی پی ان چه چیزهایی را مخفی می‌کند و چه اطلاعاتی همچنان می‌توانند قابل مشاهده باشند.
وی پی ان چگونه کار می‌کند؟
برای پیدا کردن جواب این سوال که وی پی ان چه چیزهایی را مخفی می‌کند باید ابتدا با مفهوم و نحوه عملکرد آن آشنا شویم. ما در مقاله دیگری بررسی کردیم وی پی ان چیست. در مورد عملکرد vpn می‌توان گفت با اتصال به آن، ۳ اتفاق می‌افتد:
- تغییر مسیر ترافیک: درخواست‌های شما به‌صورت مستقیم به مقصد نمی‌روند، بلکه ابتدا به سرور vpn می‌روند و بعد به سمت مقصد نهایی هدایت می‌شوند.
- رمزنگاری ترافیک: داده‌هایی که بین دستگاه شما و سرور وی پی ان رد و بدل می‌شوند، به‌صورت مستقیم قابل خواندن نیستند؛ زیرا vpn، ترافیک خروجی از دستگاه شما را رمزنگاری می‌کند.
- تغییر آدرس IP: سایت‌ها، IP سرور وی پی ان را می‌بینند؛ نه IP واقعی شما.
وی پی ان چه چیزهایی را مخفی می‌کند؟
یک وی پی ان، بخش عمده‌ای از داده‌های شخصی و رفتارهای آنلاین شما را پنهان می‌کند؛ در نتیجه فعالیت‌هایتان خصوصی و دور از دسترس اشخاص ثالث مانند ارائه‌دهنده خدمات اینترنت و وب‌سایت‌هایی که بازدید می‌کنید، باقی می‌ماند. یک vpn موارد زیر را مخفی می‌کند:
آدرس IP
آدرس IP شما یک شناسه دیجیتال است که توسط ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) به دستگاه‌تان اختصاص داده می‌شود. این آدرس، اطلاعات زیادی را درباره شما ارائه می‌دهد؛ از جمله موقعیت مکانی تقریبی (مانند شهر، کد پستی و کشور) و نام شرکت ارائه‌دهنده اینترنت شما.
آدرس IP را مانند یک نشانی پستی برای دستگاه خود در نظر بگیرید که برای وب‌سایت‌ها، سرویس‌های آنلاین، مدیران شبکه، نهادهای دولتی و شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت قابل مشاهده است. این اطلاعات ممکن است در دسترس مجرمان سایبری که به‌دنبال انجام حملات علیه دستگاه شما هستند هم قرار بگیرند.
وی پی ان، آدرس IP شما را پنهان و بلافاصله حریم خصوصی دیجیتال شما را تقویت می‌کند. هنگامی که به سرور vpn متصل می‌شوید، یک آدرس IP جدید به دستگاه شما اختصاص پیدا می‌کند؛ آدرسی که متعلق به ارائه‌دهنده اینترنت شما نیست. در این حالت، فعالیت‌های آنلاین شما با آدرس IP آن vpn انجام می‌شود و IP واقعی شما قابل ردیابی نیست.
پهنای باند اختصاصی به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا با اتصال پایدار و ظرفیت متناسب با نیازشان، فعالیت‌های آنلاین خود را بدون اختلال مدیریت کنند.
موقعیت مکانی
آدرس IP عمومی شما می‌تواند موقعیت مکانی کلی‌تان را آشکار کند؛ بنابراین vpn با پنهان کردن IP، موقعیت جغرافیایی شما را هم مخفی می‌کند. وقتی از vpn استفاده می‌کنید، آدرس IP واقعی شما با آدرس IP سروری که به آن متصل شده‌اید، جایگزین می‌شود؛ بنابراین می‌توانید طوری وانمود کنید که گویی در حال مرور اینترنت از شهر یا کشوری دیگر هستید.
نوع ترافیک
حتی با وجود پروتکل HTTPS، ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت (ISPها) اغلب می‌توانند دسته‌بندی‌های کلی ترافیک را بر اساس شبکه‌های مقصد، الگوهای ترافیکی و پروتکل‌ها تشخیص دهند. آن‌ها معمولا متوجه می‌شوند که آیا در حال تماشای آنلاین ویدیو، انجام بازی‌های اینترنتی یا انجام فعالیت‌های دیگر هستید یا خیر. از آنجایی که آن‌ها قادر به تشخیص ماهیت فعالیت شما هستند، می‌توانند در ساعات اوج مصرف، سرعت انواع خاصی از ترافیک را کاهش دهند.
با استفاده از vpn، ترافیک شما درون یک تونل رمزنگاری‌شده به سمت سرور vpn هدایت می‌شود. در این حالت، ISP همچنان متوجه می‌شود که شما از vpn استفاده می‌کنید و چه حجم از داده را انتقال می‌دهید؛ اما تشخیص دقیق ماهیت فعالیت شما در آن تونل برایشان بسیار دشوارتر خواهد بود. و وقتی آن‌ها نتوانند فعالیت شما را ببینند، دیگر نمی‌توانند سرعت آن را محدود کنند.
اطلاعات و داده‌های شخصی
یک vpn تمام ترافیک اینترنتی شما را رمزگذاری می‌کند؛ بنابراین حتی اگر هکری موفق به رهگیری آن شود، نمی‌تواند به داده‌های شما دسترسی پیدا کند. این ویژگی باعث می‌شود وقتی به شبکه‌های وای‌فای عمومی و ناامن مانند شبکه‌های موجود در کافی‌شاپ‌ها یا فرودگاه‌ها که حملات سایبری بیش‌تری در آن‌ها اتفاق می‌افتد، امنیت بیش‌تری در فضای آنلاین داشته باشید.
فعالیت مرورگر (تاریخچه جستجو)
ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) می‌تواند به حجم زیادی از اطلاعات درباره شما دسترسی داشته باشد که مهم‌ترین آن، تاریخچه جستجو است. آن‌ها می‌توانند ببینند چه چیزی جستجو می‌کنید، از چه وب‌سایت‌هایی بازدید می‌کنید و محتوای هرگونه داده رمزگذاری نشده‌ای که ارسال می‌کنید، چیست. ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) حتی در حالت خصوصی مرورگر (Private Browsing) هم می‌تواند فعالیت‌هایتان را ببیند. حالت ناشناس (Incognito)، تاریخچه جستجو، کوکی‌ها یا سایر داده‌های محلی را روی دستگاه شما ذخیره نمی‌کند؛ اما هیچ‌چیز نمی‌تواند از دید ISP پنهان باشد.
اتصال به vpn به این معناست که درخواست‌های جستجوی شما به‌جای عبور از شبکه ISP، از طریق سرور vpn منتقل می‌شوند. در نتیجه، ارائه‌دهنده اینترنت دیگر نمی‌تواند فعالیت‌های آنلاین شما مانند چیزی را که در مرورگر جستجو می‌کنید، مشاهده کند. در این حالت، ISP شما ممکن است زمان اتصال، پروتکل vpn مورد استفاده و حجم ترافیک ورودی و خروجی دستگاه شما را بداند. با این حال، وب‌سایت‌ها و صفحاتی را که بازدید و مدت‌زمانی که در آن‌ها سپری می‌کنید، پنهان باقی میمانند.
فعالیت‌های استریم و بازی
زمانی که حجم زیادی از داده را مصرف می‌کنید (مثلا با ساعت‌ها تماشای ویدیوهای باکیفیت)، ممکن است ISP برای مدیریت ازدحام شبکه و مصرف مناسب داده، سرعت اتصال شما را کاهش دهد؛ فرآیندی که به آن محدودسازی پهنای باند توسط ISP گفته می‌شود.
استفاده از VPN برای استریم باعث می‌شود ISP، ترافیک داده‌های شما را تنها به‌صورت رمزگذاری شده ببیند و تشخیص تفاوت میان فعالیت استریم و سایر انواع ترافیک برایش دشوار شود. در نتیجه، ISP دیگر نمی‌تواند بر اساس نوع فعالیت آنلاین شما، سرعت‌تان را کاهش دهد. اتصال به سرور VPN حتی در برخی موارد به بهبود کیفیت اتصال اینترنت شما هنگام استریم یا بازی کمک می‌کند.
دانلودها
درست همان‌طور که vpn، فعالیت‌های مرورگر شما را پنهان می‌کند، دانلودهایتان را هم از دید ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) مخفی نگه می‌دارد. در واقع ارائه‌دهنده اینترنت نمی‌تواند بر فایل دانلودی شما نظارت داشته باشد یا محتوای آن فایل‌ها را مشاهده کند. vpn، حجم داده‌های مصرف شده برای دانلود فایل‌ها را پنهان نمی‌کند. ISP هم همچنان متوجه انتقال داده‌ها توسط شما خواهد شد؛ اما به محتوای آن‌ها دسترسی نخواهد داشت.
شبکه‌های خصوصی مجازی (vpn) با هدایت داده‌های ارسالی و دریافتی شما از طریق یک تونل رمزگذاری شده، می‌توانند دانلودها و سایر روش‌های اشتراک‌گذاری فایل را پنهان کنند. بدون این محافظت، سایر کاربران در شبکه‌های همتا به همتا (P2P) ممکن است بتوانند هویت شما را شناسایی کنند و دانلودهایتان قابل ردیابی باشد؛ این موضوع می‌تواند شما را در معرض حملات هدفمند یا سرقت داده‌ها قرار دهد.
خود vpn
برخی از وی پی ان‌ها حتی می‌توانند این واقعیت را که شما اصلا از آن‌ها استفاده می‌کنید، پنهان کنند. یک vpn که می‌تواند خود را پنهان کند، با دشوارتر کردن تشخیص، نظارت و مسدود کردن اتصالات vpn برای وب‌سایت‌ها، مدیران شبکه و ارائه‌دهنده‌های خدمات اینترنت (ISP)، یک لایه اضافی از حریم خصوصی و امنیت را اضافه می‌کند. این ویژگی برای روزنامه‌نگاران و سایر افرادی که ممکن است در مناطق محدود کار کنند و نیاز به دور زدن موانع و دسترسی آزاد به اینترنت بدون جلب توجه دارند، بسیار مهم است.
چه چیزهایی را vpn نمی‌تواند مخفی کند؟
وی پی ان، از بخش زیادی از اطلاعات آنلاین شما محافظت می‌کند؛ اما حتی بهترین vpn برای حفظ حریم خصوصی هم نمی‌تواند شما را کاملا ناشناس نگه دارد و همچنان ممکن است برخی اطلاعات قابل مشاهده یا ردیابی باشند که عبارتند از:
- اتصال شما به vpn
- موقعیت مکانی GPS شما
- فعالیت حساب کاربری هنگام ورود به حساب کاربری خود در گوگل، فیس‌بوک، نتفلیکس و…
- کوکی‌ها، ردیاب‌ها و اثر انگشت مرورگر
- جزئیات پرداخت و بانکی
سخن پایانی
وی پی ان با رمزنگاری ترافیک، تغییر مسیر اتصال و پنهان کردن IP واقعی، لایه مهمی از حریم خصوصی و امنیت را هنگام استفاده از اینترنت فراهم می‌کند. بااین‌حال، نباید آن را ابزاری برای ناشناس ماندن کامل در اینترنت دانست؛ اطلاعاتی مانند GPS، حساب‌های کاربری و کوکی‌ها همچنان می‌توانند هویت یا فعالیت شما را آشکار کنند. به همین دلیل وی پی ان زمانی بیش‌ترین فایده را دارد که در کنار تنظیمات امنیتی مناسب و آگاهی از محدودیت‌های آن استفاده شود.
سوالات متداول
۱. آیا vpn، موقعیت مکانی کاربر را به‌طور کامل مخفی می‌کند؟
خیر، vpn موقعیت تقریبی مبتنی بر IP را تغییر می‌دهد؛ اما لزوما اطلاعات موقعیت GPS دستگاه را پنهان نمی‌کند.
۲. آیا vpn می‌تواند جلوی ویروس‌ها و بدافزارها را بگیرد؟
vpn به‌تنهایی ابزار ضدویروس نیست و از دستگاه در برابر همه بدافزارها محافظت نمی‌کند؛ برای این کار به ابزارهای امنیتی مناسب نیاز دارید.
۳. وی‌پی‌ان‌ها به چه اطلاعاتی دسترسی دارند؟
بسته به سرویس وی پی ان، ممکن است اطلاعاتی مانند IP، زمان اتصال، حجم ترافیک و مدت اتصال ثبت شود. نوع و میزان داده‌های قابل دسترسی به سیاست حفظ حریم خصوصی سرویس بستگی دارد.
