وقتی برای دریافت اینترنت پرسرعت اقدام می‌کنید، ممکن است بشنوید “خط شما PCM است” یا “خط شما فیبر نوری” است. در این صورت تفاوت این خطوط و تاثیرشان بر کیفیت و نوع سرویس چالش‌برانگیز می‌شود. این دو فناوری از نظر ساختار، نحوه انتقال اطلاعات و کاربرد، تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند. در این مقاله همراه ما باشید تا تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM را بررسی کنیم.
خطوط PCM چیست؟
با توجه به افزایش درخواست خطوط ثابت در مناطق مختلف، گاهی مخابرات به‌جای خطوط مسی از خطوط PCM استفاده می‌کند تا در هزینه و تجهیزات صرفه‌جویی شود. PCM مخفف عبارت Pulse Code Modulation است. دستگاهی که ظرفیت یک خط تلفن را افزایش می‌دهد و می‌تواند از آن، ۸ الی ۱۶ خط یا شماره تلفن دیگر استخراج کند و به مشترکین تحویل دهد.
وقتی دستگاه PCM روی یک خط تلفن نصب می‌شود، نویز خط بالا می‌رود و کیفیت آن پایین می‌آید. همچنین روی خطوط PCM نمی‌توان سرویس اینترنت ارائه داد و اصلا برای انتقال داده مناسب نیست. به همین دلیل در صورتی که متوجه شدید خط تلفن از نوع PCM است، باید برای استفاده از اینترنت، سرویس‌هایی مانند پهنای باند اختصاصی را انتخاب کنید که به خطوط تلفن وابسته نیستند.
خطوط فیبر نوری چیست؟
فیبر نوری، رشته‌ای نازک به‌اندازه قطر یک تار موی انسان است که از جنس شیشه یا پلاستیک تولید می‌شود. این فیبرها، به‌تنهایی شکنندگی بالایی دارند. به همین دلیل برای محافظت و استفاده در محیط‌های مختلف، داخل ساختارها و پوشش‌های محافظتی قرار می‌گیرند. خطوط فیبر نوری با انتقال پالس‌های نور درون کابل‌های شیشه‌ای، اطلاعات را با سرعت بسیار بالایی منتقل می‌کنند.
تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM
تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM با توجه به مفهوم‌شان قابل درک می‌شود. در واقع فیبر نوری و PCM دو فناوری هم‌رده نیستند. در مفهوم فنی، PCM روشی برای تبدیل و انتقال سیگنال به‌صورت دیجیتال است و در شبکه تلفن، اصطلاح خط PCM به تجهیزاتی اشاره دارد که امکان ارائه چند خط تلفن را روی ظرفیت محدود یک مسیر مخابراتی فراهم می‌کند. در مقابل، فیبر نوری یک بستر انتقال است که اطلاعات را با استفاده از نور منتقل می‌کند و امروزه یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌ها برای ارائه اینترنت و ارتباطات پرسرعت محسوب می‌شود. در ادامه، تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM را با جزئیات بیش‌تری بررسی می‌کنیم.
اینترنت TD-LTE گزینه‌ای مناسب برای دسترسی به اینترنت پرسرعت و پایدار بدون نیاز به خط تلفن ثابت در خانه، محل کار و کسب‌وکارهاست.
تفاوت در نوع زیرساخت و نحوه انتقال اطلاعات
مهم‌ترین تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM مربوط به مسیر عبور اطلاعات است. در فیبر نوری، اطلاعات به شکل پالس‌های نور از داخل رشته‌های بسیار نازک شیشه‌ای یا پلاستیکی عبور می‌کنند. همین تفاوت در شیوه انتقال باعث می‌شود فیبر نوری از نظر ظرفیت و عملکرد، قابلیت‌های بسیار بیش‌تری برای انتقال داده داشته باشد.
در خطوط PCM، چند خط تلفن با استفاده از تجهیزات مخابراتی روی یک مسیر انتقال تجمیع می‌شوند و در سمت دیگر دوباره از هم تفکیک می‌شوند. در بخش دسترسی به مشترک هم از زوج سیم مسی استفاده می‌شود.
تفاوت در ظرفیت و سرعت انتقال داده
هدف اصلی استفاده از PCM، افزایش ظرفیت واگذاری خطوط تلفن است؛ آن هم در شرایطی که زیرساخت موجود برای اختصاص یک مسیر مستقل به هر مشترک کافی نیست. به همین دلیل خطوط PCM برای سرویس‌های پرحجم داده طراحی نشدند.
در مقابل، فیبر نوری ظرفیت بسیار بالایی برای انتقال اطلاعات دارد و فناوری‌هایی مانند FTTH و PON امکان ارائه اینترنت با سرعت‌های بالا را روی این بستر فراهم می‌کنند. به همین دلیل، وقتی صحبت از اینترنت پرسرعت و انتقال حجم زیادی از داده باشد، فیبر نوری گزینه بسیار مناسب‌تری است.
تفاوت در امکان ارائه اینترنت
مهم‌ترین تفاوت خطوط فیبر نوری و PCM برای کاربران، امکان استفاده از اینترنت روی این دو زیرساخت است. در PCM به‌دلیل نحوه تجمیع خطوط، امکان ارائه سرویس‌هایی مانند ADSL روی همان خطوط وجود ندارد یا با محدودیت جدی مواجه است.
در چنین شرایطی کاربر باید ابتدا بررسی کند که آیا امکان خارج کردن خط از PCM و اختصاص یک زوج سیم مسی مستقیم وجود دارد یا خیر. اگر امکان استفاده از خط مسی مستقیم وجود نداشته باشد، می‌توانید سراغ سرویس‌هایی بروید که به خط تلفن وابسته نیستند. برای مثال سرویس‌های بی‌سیم، ارتباطات نقطه به نقطه یا در صورت وجود زیرساخت، اینترنت سازمانی و سرویس‌های اختصاصی می‌توانند گزینه‌های مناسب‌تری باشند.
در مقابل، فیبر نوری نه‌تنها مانعی برای اینترنت نیست، بلکه یکی از اصلی‌ترین بسترهای ارائه اینترنت پهن باند است و سرویس‌هایی مانند FTTH مستقیما از طریق فیبر به محل مشترک ارائه می‌شوند.
تفاوت در نویز و کیفیت ارتباط
یکی دیگر از مهم‌ترین تفاوت‌های خطوط فیبر نوری و PCM مربوط به میزان تاثیرپذیری مسیر انتقال از نویز و تداخل‌های محیطی است. کابل‌های مسی می‌توانند تحت‌تاثیر عواملی مانند تداخل الکترومغناطیسی، کیفیت کابل، اتصالات و طول مسیر قرار بگیرند؛ اما فیبر نوری به‌دلیل انتقال اطلاعات به شکل نور، در برابر تداخل الکترومغناطیسی بسیار مقاوم است.
تفاوت در مسافت انتقال
در کابل‌های مسی، هر چه فاصله بیش‌تر شود، افت سیگنال اهمیت بیش‌تری پیدا می‌کند و کیفیت انتقال داده هم می‌تواند تحت‌تاثیر قرار بگیرد. فیبر نوری برای انتقال اطلاعات در مسافت‌های طولانی مناسب‌تر است و می‌تواند داده‌ها را با افت بسیار کم‌تری نسبت به مس منتقل کند. البته میزان برد فیبر به عواملی مانند نوع فیبر، تجهیزات مورد استفاده، طول موج، اتصالات و توان نوری شبکه بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان برای تمام شبکه‌های فیبر یک مسافت ثابت در نظر گرفت.
تفاوت در کاربرد
PCM بیش‌تر برای حل یک مشکل مشخص در شبکه تلفن ثابت استفاده شده است. زمانی که ظرفیت خطوط مسی برای واگذاری تلفن کافی نیست، می‌توان با استفاده از تجهیزات PCM چند خط تلفن را روی یک مسیر انتقال تجمیع کرد.
در مقابل، کاربرد فیبر نوری بسیار گسترده‌تر است و علاوه‌بر اینترنت پرسرعت، در تلفن، ارتباطات سازمانی، انتقال ویدئو، دیتاسنترها، شبکه‌های بین شعب و بسیاری از سرویس‌های ارتباطی دیگر استفاده می‌شود. به همین دلیل، فیبر نوری را می‌توان یک زیرساخت ارتباطی چندمنظوره دانست، نه صرفا بستری برای ارائه خط تلفن
تفاوت در امکان توسعه در آینده
PCM بیش‌تر مربوط به نسل قدیمی‌تر شبکه‌های تلفن و راهکارهای افزایش ظرفیت در زیرساخت‌های مسی می‌شود؛ اما توسعه فیبر نوری یکی از مسیرهای اصلی شبکه‌های ارتباطی مدرن برای افزایش ظرفیت و ارائه سرویس‌های پهن باند است.
فناوری‌های جدیدی مانند GPON، XG-PON و XGS-PON هم امکان ارائه سرویس‌های پرسرعت‌تر روی شبکه‌های فیبری را فراهم کردند. اگر هدف، ایجاد زیرساختی برای نیازهای ارتباطی امروز و سال‌های آینده باشد، فیبر نوری انتخابی است که آینده بهتری دارد.
سخن پایانی
در نهایت، PCM و فیبر نوری دو فناوری متفاوت با کاربردهای متفاوت هستند. PCM بیش‌تر برای توسعه خطوط تلفن در زیرساخت‌های قدیمی استفاده می‌شود؛ اما فیبر نوری بستر مناسبی برای انتقال پرسرعت و پایدار داده است. فیبر نوری با ظرفیت بالا و قابلیت پشتیبانی از سرویس‌های ارتباطی مدرن، انتخاب مناسبی برای نیازهای امروزی و آینده است. در مقابل اگر خط تلفن شما PCM باشد، ممکن است برای دریافت اینترنت به گزینه‌های جایگزین نیاز داشته باشید. رسپینا با ارائه سرویس‌هایی مانند پهنای باند اختصاصی و اینترنت سازمانی، راهکارهای ارتباطی متناسب با نیاز کسب‌وکارها ارائه می‌دهد. برای انتخاب سرویس مناسب، می‌توانید شرایط زیرساخت و نیاز مجموعه خود را با کارشناسان رسپینا بررسی کنید.
سوالات متداول
۱. از کجا بفهمیم خط تلفن PCM است؟
با استعلام از مرکز مخابرات یا بررسی وضعیت خط هنگام درخواست سرویس اینترنت می‌توان مشخص کرد که خط روی تجهیزات PCM قرار دارد یا خیر.
۲. آیا فیبر نوری از کابل مسی بهتر است؟
برای انتقال داده در ظرفیت و مسافت بالا، فیبر مزیت قابل‌توجهی دارد و در برابر نویز الکترومغناطیسی هم مقاوم‌تر است.
۳. برای یک شرکت، اینترنت فیبر بهتر است یا سرویس اختصاصی؟
پاسخ به نیاز کسب‌وکار بستگی دارد. اگر ظرفیت بالا و دسترسی فیبری در دسترس باشد، فیبر می‌تواند گزینه بسیار مناسبی باشد؛ اما برای سازمان‌هایی که SLA، پهنای باند تضمین شده، پایداری و ارتباط اختصاصی اهمیت دارد، باید سرویس‌های سازمانی و اختصاصی را در نظر گرفت.
۴. در صورت PCM بودن خط تلفن و غیرممکن بودن تبدیل خط، چه اینترنتی بگیریم؟
در این صورت می‌توان سرویس‌هایی را بررسی کرد که به خط تلفن وابسته نیستند؛ مانند سرویس‌های بی‌سیم، رادیویی یا ارتباطات اختصاصی که انتخاب آن‌ها به پوشش و نیاز شما بستگی دارد.
